{"id":1556,"date":"2021-07-27T13:50:56","date_gmt":"2021-07-27T12:50:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.heinbuismanstichting.nl\/site\/?page_id=1556"},"modified":"2021-08-11T12:27:29","modified_gmt":"2021-08-11T11:27:29","slug":"van-bouwvallen-tot-monumenten-1","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.heinbuismanstichting.nl\/site\/van-bouwvallen-tot-monumenten-1\/","title":{"rendered":"Monumentenwet"},"content":{"rendered":"\n \n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Van bouwvallen\ntot monumenten<\/b>\n <\/h2>\n

De\nMonumentenwet werd in 1961 van kracht en Harlingen kon toen trots, maar ook\nbezorgd zijn. Meer dan vijfhonderd oude gebouwen waren er op de rijkslijst van\nbeschermde monumenten geplaatst en daarmee was Harlingen de elfde\nmonumentenstad van Nederland na giganten als Amsterdam, Maastricht, Leiden,\nHaarlem en Utrecht, maar v\u00f3\u00f3r steden die van oudsher de naam van monumentenstad\nhebben: Amersfoort, Breda, Den Bosch, Deventer, Gouda, Hoorn, Zutphen en ook\nv\u00f3\u00f3r Leeuwarden.
\n
Harlingen, de eerste monumentenstad van Friesland, mocht trots\nzijn, maar er was ook reden tot bezorgdheid, omdat de monumentale rijkdom over\nhet algeheel genomen in een armoedige staat verkeerde. \n <\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n

\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n
\n

Het woord monumentenzorg <\/i>zou door een tobber uitgevonden kunnen zijn, maar evengoed door een\nplichtsbewust, toegewijd persoon. Het idee \u2018zorg\u2019 kan beide betekenissen\ndekken. De zorg zal voor vele Harlingers die de stad in 1961 een warm hart\ntoedroegen, de inhoud gehad hebben van ongerustheid en kommer, maar er zijn ook\nenkele Harlingers geweest die daaruit de inspiratie geput hebben om de\nschouders onder de bouwval van de oude binnenstad te zetten.
Door sommige\nmonumentenbezitters werd (en wordt soms nog steeds) de monumentenwet als een\nknevel gevoeld; door anderen als een aanleiding om in de geest der wet iets aan\nde monumentale panden en dus voor de stad te doen.
Een van hen, niet eens een\nHarlinger, maar een Leeuwarder, is de naamgever van de Harlinger stichting voor\nstadsherstel geworden: Hein Buisman.
Hij was de bedenker van een model, waar de\nkleine groep belangstellende vrijwilligers, geen tobbers, maar inventieve en\ngedreven mensen met vallen en opstaan uitvoering aan gegeven hebben.
Niet\nzonder moeilijkheden en dankzij volle inzet hebben zij het proces van restauratie\nen stadsherstel in de vingers gekregen en zijn zij daarmee een voorbeeld voor\ndergelijke instellingen in heel Nederland geworden.
Het was hard nodig, dit\ninitiatief. Met de regelgeving van de Monumentenwet was er in 1961 nog geen\nmonumentenbeleid.\n  \n <\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Het beleid van het Rijk richtte\nzich nog vooral op topmonumenten: kerken, kastelen, molens, stadhuizen, enz. en\ner bestond nog geen visie op monumentale ensembles, gevelwanden, laat staan op\nde stad als monumentaal geheel. Op lokaal niveau moest een monumentenbeleid nog\ngeheel van de grond komen. En juist dat was dringend noodzakelijk.
Niet alleen\nin Harlingen, maar in heel Nederland was het verval van de oude binnensteden\nonrustbarend. Het leek wel alsof de steden alleen maar verbruikt werden:\ngebruikt zonder de minste zorg.
Bovendien bloeide de economie vijftien jaar na\nde oorlog op en werd de economische druk op de historische kwaliteiten van de\noude steden groot, groter dan die steden konden verdragen.
De eerste echte stad die aangewezen werd tot beschermd\nstadsgezicht was Breda in 1967, in mei 1969 gevolgd door Rotterdam-Delfshaven\nen in juli 1969 door Harlingen.
Tegelijk met deze ontwikkeling die het\nministerie van CRM, later WVC, inzette en uitbouwde middels de Rijksdienst voor\nde Monumentenzorg en in samenwerking met de gemeenten, ontwikkelde - eveneens\nuit het oogpunt van de stadsvernieuwing - het ministerie van VROM een\nsanerings- en nieuwbouwbeleid, dat op veel punten haaks leek te staan op het\ncultuurhistorische belang. \n <\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n

\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n
\n

In\nHarlingen hebben het gemeentebestuur en de Hein Buisman stichting dit\nmerkwaardige contrast herkend, waardoor Harlingen en in het bijzonder de\nZoutsloot en omgeving en de Vijverbuurt proeftuinen konden worden voor een\nnieuw te ontwikkelen beleid door de diverse instanties.
De Hein Buisman\nstichting heeft haar bijdrage aan de rehabilitatie van de Harlinger binnenstad\nkunnen geven en dankzij de visie van en de medewerking door de gemeente\nHarlingen.
Ook bij het gemeentebestuur en in het bijzonder burgemeester Nauta\nwas het besef gegroeid dat er iets moest gebeuren. De Zoutsloot die gedempt zou\nworden vanwege de troep en de stank, zou ook gerehabiliteerd kunnen worden.
Voor een deel van de gracht zijn de initiatieven iets te laat gekomen.
Het\noostelijke stuk Zoutsloot vanaf het Herenwaltje en dan na een haakse bocht naar\nhet Franekereind is in de jaren-1950 gedempt waarmee ook de karakteristieke\nophaalbrug bij het Franekereind verdween.
Na demping kreeg de aldus ontstane\nstraat de naam William Boothstraat. Als de gemeente het niet gedempte gedeelte\nvan de gracht niet aangepakt zou hebben, dan zou het restauratiewerk van de\nstichting zinloos zijn geweest. \n <\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n \n \n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Van bouwvallen tot monumenten De Monumentenwet werd in 1961 van kracht en Harlingen kon toen trots, maar ook bezorgd zijn. Meer dan vijfhonderd oude gebouwen waren er op de rijkslijst van beschermde monumenten geplaatst en daarmee was Harlingen de elfde monumentenstad van Nederland na giganten als Amsterdam, Maastricht, Leiden, Haarlem en Utrecht, maar v\u00f3\u00f3r steden … Continue reading “Monumentenwet”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3585,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1556","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.heinbuismanstichting.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1556","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.heinbuismanstichting.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.heinbuismanstichting.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.heinbuismanstichting.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3585"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.heinbuismanstichting.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1556"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.heinbuismanstichting.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1556\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3411,"href":"https:\/\/www.heinbuismanstichting.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1556\/revisions\/3411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.heinbuismanstichting.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}